Renkler Üstü Bir Ülke, Uganda

Uganda, belki de çoğumuzun, adı telaffuz edildiğinde neresi orası, hangi kıtada acaba diye düşündüğü ülkelerden birisi. Gözle göremediğimiz Ekvator çizgimizin uğradığı, Doğu Afrika ülkesi. İnsanların yüzlerinden masumiyetin, temizliğin okunabildiği, beyaz insanların Mzungu diye çağrıldığı siyahi ülke.

Resmi dili İngilizce, para birimi şilin ve yönetim şekli cumhuriyettir. Türkiye’nin yaklaşık olarak dörtte bir yüzölçümüne sahip olan bu ekvator ülkesinde aşırı sıcaklar görülmez. Tropikal bir iklimden ziyade ılıman bir iklim söz konusudur. Ülkenin güney kesiminde sıcaklık ortalamaları 13-23 derece, kuzey bölümünde ise 18-30 derece arasındadır. Düşünülenin aksine kavurucu Afrika sıcakları yoktur. Bunun sebebi ise ülkenin yüksek bir rakıma sahip olması ve büyük bölümünün plato ve yaylalardan oluşmasıdır. Rakımın yüksek olmasında, ülkenin doğu (Kenya) ve batı (Demokratik Kongo Cumhuriyeti) sınırlarına doğru yükselen, yaklaşık yükseklikleri 4000 metre üzerinde olan dağlar en büyük neden. Ayrıca Demokratik Kongo Cumhuriyeti sınırındaki Ruwenzon Dağı ülkenin en yüksek dağıdır (5109m).

Ülke yüzölçümünün beşte biri göller ve akarsulardan oluşur. Ülkenin muhtelif yerlerinde irili ufaklı göller bulunmaktadır. Ve bu da ülke içinde balıkçılığı geliştirmiştir. Birçok insan bu durumdan faydalanarak, balıkçılık sayesinde geçimini sağlamaktadır. Göller arasında en büyük olanı ve Nil nehrinin ana kaynağını teşkil eden Viktorya gölüdür. Viktorya Gölü, güneyde Tanzanya ve doğuda Kenya olmak üzere bu ülkelerin sınırları içerisinde de bulunur. Viktorya Gölü, bu durumu ile üç ülkeye de fayda sağlamaktadır. Ülkenin ikinci büyük gölü olan Albert gölü ise Demokratik Kongo Cumhuriyeti sınırındadır.

Ortalama insan ömrü süresinin 53 yıl olduğu ülkede, genç nüfus oranı dikkat çekmekte. 14 yaşın altındaki % 48 insan oranı bu durumu açıklar mahiyette. 2001 yılı verilerine dayanarak bir kadına yaklaşık olarak ortalama 7 çocuk düşmekte, bunun yanında ise çocuk ölümlerinin oranı yaklaşık %10’dur.Ülkenin genel nüfus artış hızı ise % 2.6’dır.

Şehirlerde yaşayan nüfus oranı % 12 gibi küçük bir rakamdır. Şehirde yaşayanların yoğunlaştığı yerler: Başkent Kampala (yaklaşık bir milyon nüfusu ile) ve diğer büyük şehirleri olan Jinja, Entebbe, Masaka, Mbale. Halkın büyük çoğunluğu kırsal kesimlerde yaşamakta ve kırsal alanlarda tarıma elverişli toprakların bulunması bir nevi şehirleşmeye engel olmuştur. Bu durum ülke ekonomisinin tarıma dayalı olduğunu da destekler niteliktedir. İhracat verilerine bakacak olursak, ihracatın % 80’ini kahve ve tütün oluşturmakta, muz yetiştiriciliğinde de Hindistan’dan sonra Dünya’da ikinci sırada yer almaktadır. Yılda kişi başına 250 kilo muz tüketildiği bilinmekte.

Toplam karayolu uzunluğu 28.332 km. olup, bunun sadece 2240 kilometresi asfalttır. Bu veri, ülke içi ulaşım ağı kalitesinin ne durumda olduğunu göstermekte, yolların düşük kalitesi ülke içi hareketliliği ve ticareti zorlaştırmaktadır. Bunların yanında Kenya’nın liman kenti olan Mombasa ile başkent Kampala arasında bulunan demiryolu da ticaret için farklı bir olanaktır.

İnsanı ve doğası için gidilmeyi hak eden güzel bir bahar ülkesi, Uganda.

emre kaya – Cmt, 26/07/2008 – 17:02